Pompanın temel yapısı
- Volumetrik (peristaltik) pompalar: seti sıkıştıran parmak mekanizması veya rotor, adım motoru ve konum geri beslemesi.
- Şırınga pompaları: pistonu iten vidalı mil, kavrama (clutch) mekanizması ve piston konum sensörü.
- Basınç sensörleri: hattın üst (upstream) ve alt (downstream) tarafındaki tıkanmayı algılar.
- Hava kabarcığı dedektörü: genellikle ultrasonik bir sensörle setteki havayı algılar.
- Kapı, set ve şırınga algılama sensörleri; bazı modellerde damla sensörü.
- Kontrol kartı, ekran ve tuş takımı, batarya ve şarj devresi, sesli ve görsel alarm devreleri.
Tıkanma (oklüzyon) alarmı
Alt taraf tıkanma alarmı; hattaki bir kıvrım, kapalı bir klemp, tıkanmış kanül veya filtre gibi gerçek bir tıkanmadan kaynaklanabilir. Klinik olarak hat kontrol edildiği halde alarm tekrarlıyorsa basınç sensörünün kendisi, sensör ile set arasındaki mekanik temas, sensör sinyalini işleyen yükseltici devre veya sensör kalibrasyonu şüphelidir. Şırınga pompalarında ise kavramanın kayması, vidalı milde artan sürtünme veya piston kuvvet sensörünün hatası aynı alarmı üretebilir. Sensör kaymış veya arızalıysa pompa gerçek bir tıkanmayı geç algılayabilir; bu da bir güvenlik riskidir.
Hava, kapı ve set alarmları
- Hava alarmı (air-in-line): setteki gerçek hava kabarcıklarının yanı sıra yanlış takılmış set, kirli sensör yüzeyi veya ultrasonik dedektörün elektronik arızası.
- Kapı açık / set takılı değil: kapı sensörü veya mıknatısının yer değiştirmesi, mekanik mandal aşınması, sensör kablosu veya konnektör sorunu.
- Şırınga algılanmıyor ya da yanlış boyut algılanıyor: şırınga çapı veya piston konum sensöründe kirlilik, aşınma ya da kalibrasyon kayması.
- Damla / akış hatası: damla sensörünün kirlenmesi, yanlış konumlanması veya sensör devresi arızası.
Batarya ve güç alarmları
Pompaların hasta transferinde ve elektrik kesintisinde çalışmaya devam etmesi bataryaya bağlıdır. 'Batarya düşük' alarmının çok erken gelmesi genellikle yaşlanmış bataryayı gösterir; ancak batarya değiştirildiği halde sorun sürüyorsa şarj devresi, batarya yönetim devresi, batarya konnektörü veya şebeke adaptörü incelenmelidir. Şebekeye takılıyken bataryaya geçiş yapılması veya cihazın kendiliğinden kapanması, güç kartındaki arızaların tipik belirtileridir.
Elektronik kart arızaları
- Motor sürücü devresi: motorun hiç dönmemesi, düzensiz dönmesi veya motor hatası alarmı.
- Ekran ve dokunmatik/tuş takımı: görüntü kaybı, arka aydınlatma arızası veya basılmayan tuşlar.
- Sesli alarm devresi: hoparlör veya buzzer'ın ya da sürücü devresinin arızası; alarmın duyulmaması kritik bir güvenlik sorunudur.
- Sıvı teması: pompalar sıvıyla çalıştığından kart üzerinde korozyon sık görülür; aralıklı ve açıklanamayan hatalara yol açar.
- Haberleşme ve veri bağlantısı: merkezi sistem veya ilaç kütüphanesi bağlantısı kullanan modellerde arayüz devreleri.
Onarım sonrası doğrulama
Bir infüzyon pompasının açılıp çalışması, doğru dozda ilaç verdiği anlamına gelmez. Onarım sonrası doğrulama; bir infüzyon cihazı analizörü ile farklı akış hızlarında akış doğruluğu ölçümünü, tıkanma alarmının üreticinin belirttiği basınç aralığında devreye girdiğinin kontrolünü, hava alarmının test edilmesini, tüm sesli ve görsel alarmların ve batarya ile çalışmanın doğrulanmasını kapsar. Cihazın gövdesi açıldığı için IEC 62353'e göre elektriksel güvenlik testi de yapılmalı; sonuçlar cihazın seri numarasıyla kayıt altına alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
İnfüzyon pompası neden sürekli tıkanma alarmı veriyor?
Önce hat kontrol edilmelidir: kıvrım, kapalı klemp, tıkalı kanül veya filtre. Hat açık olduğu halde alarm tekrarlıyorsa basınç sensörü, sensörün setle mekanik teması, sensör yükseltici devresi veya kalibrasyon şüphelidir. Şırınga pompalarında kavrama ve vidalı mil mekanizması da kontrol edilmelidir.
Hava alarmı her zaman sette hava olduğunu mu gösterir?
Hayır. Yanlış takılmış set, kirli sensör yüzeyi veya ultrasonik hava dedektörünün elektronik arızası da hava alarmı üretir. Setteki hava giderildiği halde alarm sürüyorsa sensör ve devresi incelenmelidir.
Batarya değiştirildi ama pompa yine kısa sürede kapanıyor, neden?
Şarj devresi, batarya yönetim devresi, batarya konnektörü veya şebeke adaptörü arızalı olabilir. Ayrıca kullanılan bataryanın cihazla uyumlu ve üretici özelliklerine uygun olması gerekir.
Onarımdan sonra pompa hangi testlerden geçmelidir?
Farklı akış hızlarında akış doğruluğu ölçümü, tıkanma ve hava alarmlarının testi, sesli ve görsel alarmların ve batarya çalışmasının kontrolü ile IEC 62353'e göre elektriksel güvenlik testi. Sonuçlar seri numarası bazlı kayda alınmalıdır.
Öne Çıkanlar
- Alarmların bir kısmı set, şırınga veya hat koşullarından kaynaklanır; tekrarlayan alarmlar sensör veya kart sorununa işaret eder.
- Kaymış bir basınç sensörü gerçek tıkanmayı geç algılayabilir; bu bir güvenlik riskidir.
- Batarya değişimine rağmen süren güç alarmlarında şarj ve batarya yönetim devresi incelenmelidir.
- Onarım; akış doğruluğu, alarm, batarya ve elektriksel güvenlik testleriyle doğrulanmadan tamamlanmış sayılmaz.
İlgili Sayfalar